Cilinders & cilinderkoppen

Hoe werken de cilinder en cilinderkop samen?

In de cilinder beweegt de zuiger op en neer.

De cilinderkop sluit de bovenzijde van de cilinder af en vormt een deel van de verbrandingsruimte.

Tijdens de verbranding ontstaat druk die op de zuiger werkt.

Via de drijfstang wordt deze kracht overgebracht op de krukas.

Een correcte combinatie van cilinder, zuiger en cilinderkop is daarom belangrijk voor een betrouwbare motorwerking.

Opbouw van een Tomos tweetaktcilinder

Een tweetaktcilinder heeft verschillende technische kenmerken.

Denk aan:

• Cilinderboring
• Cilinderloopvlak
• Inlaat- en spoelpoorten
• Uitlaatpoort
• Bevestigingspunten
• Afdichtingsvlakken
• Koelribben bij luchtgekoelde uitvoeringen

De exacte constructie verschilt per cilinder en motorblok.

Opbouw van een Tomos cilinderkop

De cilinderkop vormt het bovenste deel van de verbrandingsruimte.

Belangrijke onderdelen en kenmerken zijn:

• Verbrandingskamer
• Bougieopening
• Afdichtingsvlak
• Bevestigingsgaten
• Koelribben
• Eventuele squishband

De vorm van de verbrandingsruimte moet geschikt zijn voor de gebruikte cilinder en zuiger.

Cilinders voor Tomos A3 en A35

Bij Tomos motorblokken zoals de A3 en A35 kunnen verschillen bestaan in de cilinderconstructie.

Controleer daarom de daadwerkelijke motorblokuitvoering.

Let op de carteropening, bevestigingspunten, cilinderhoogte en inlaat- en uitlaataansluitingen.

Een cilinder voor een andere Tomos uitvoering past niet automatisch.

Cilinderkoppen voor Tomos A3 en A35

Ook cilinderkoppen kunnen verschillen in bevestiging en verbrandingsruimte.

Controleer de combinatie met de gemonteerde cilinder.

Een cilinderkop die op de tapeinden past, is niet automatisch geschikt voor de gebruikte boring of zuigervorm.

50cc Tomos cilinders en cilinderkoppen

Bij een standaard 50cc-motor is het belangrijk om onderdelen te gebruiken die overeenkomen met de voorgeschreven motorconfiguratie.

Controleer de boring, zuigermaat en cilinderkopuitvoering.

Ook de afdichtingsmethode en de ruimte tussen zuiger en cilinderkop moeten kloppen.

65cc en 70cc cilinderconfiguraties

Bij aangepaste Tomos motoren worden soms cilinders met een grotere inhoud gebruikt.

Deze kunnen verschillen in boring, poortconstructie en benodigde motoronderdelen.

De cilinderkop moet geschikt zijn voor de gebruikte zuiger en cilinderboring.

Controleer ook de carburateur, uitlaat, ontsteking en koeling.

Een grotere cilinderinhoud kan gevolgen hebben voor de wettelijke toelating op de openbare weg.

Cilinderinhoud en boring

De cilinderinhoud wordt bepaald door de boring en slag.

Voor een eencilindermotor geldt:

Cilinderinhoud = π/4 × boring² × slag

Wanneer de maten in centimeters worden ingevuld, is de uitkomst in kubieke centimeters.

De slag wordt bepaald door de krukasconstructie.

Een grotere boring betekent daarom niet automatisch dat iedere cilinder geschikt is voor dezelfde krukas.

Cilinderpoorten bij een tweetaktmotor

De poorten in de cilinder bepalen mede wanneer verse lading wordt aangevoerd en uitlaatgassen de cilinder verlaten.

De vorm en positie van deze poorten zijn belangrijke eigenschappen van een tweetaktcilinder.

Een andere poortconstructie kan de motorwerking veranderen.

De uiteindelijke werking hangt ook af van de carburateur, uitlaat en overige motoronderdelen.

Gietijzeren en aluminium cilinders

Cilinders kunnen verschillen in materiaal en loopvlakconstructie.

Gietijzeren cilinders

Bij bepaalde gietijzeren cilinders vormt het materiaal zelf het loopvlak.

De mogelijkheden voor bewerking hangen af van de slijtage en beschikbare zuigermaten.

Aluminium cilinders

Aluminium cilinders kunnen voorzien zijn van een speciale loopvlakcoating.

Bij beschadiging kan een andere reparatiemethode nodig zijn.

Gebruik altijd een geschikte zuiger met de voorgeschreven passing.

Standaard en sportcilinders

Een standaardcilinder is bedoeld voor de toepassingen waarvoor deze is ontworpen.

Een sportcilinder kan verschillen in boring, poortontwerp of andere technische eigenschappen.

De juiste keuze hangt af van de motorconfiguratie.

Een sportcilinder levert niet automatisch een goed resultaat zonder passende montage en afstelling.

Standaard en hogedruk cilinderkoppen

Cilinderkoppen kunnen verschillen in de vorm en inhoud van de verbrandingsruimte.

Een zogenoemde hogedrukcilinderkop kan een andere compressieverhouding opleveren.

Een hogere compressie stelt mogelijk andere eisen aan de brandstof, ontsteking en warmtehuishouding.

Controleer daarom altijd of de cilinderkop geschikt is voor de gebruikte cilinder.

Compressieverhouding van een Tomos motor

De compressieverhouding wordt bepaald door de verhouding tussen het cilindervolume bij de onderste zuigerstand en het resterende volume bij de bovenste zuigerstand.

Bij tweetaktmotoren worden daarnaast soms andere berekeningsmethoden gebruikt, bijvoorbeeld op basis van het sluiten van de uitlaatpoort.

Daardoor zijn compressiecijfers niet altijd rechtstreeks vergelijkbaar.

De juiste compressieverhouding hangt af van de volledige motorconstructie.

Squish bij een Tomos cilinderkop

Bij bepaalde tweetaktcilinderkoppen bevindt zich een squishband rondom de verbrandingsruimte.

Deze werkt samen met de vorm van de zuiger.

De afstand tussen de zuiger en de squishband wordt de squishspeling genoemd.

Een correcte speling is belangrijk voor de bedoelde verbrandingswerking en om mechanisch contact te voorkomen.

Squishspeling controleren

Bij een aangepaste motoropbouw kan het nodig zijn om de zuiger-kopspeling te meten.

De juiste waarde hangt af van de cilinder, zuiger, krukas en cilinderkop.

Gebruik geschikte meetmethoden en volg de specificaties van de fabrikant.

Een te kleine speling kan ernstige motorschade veroorzaken.

Cilinderboring en zuigerspeling

De zuiger moet met de juiste speling in de cilinder kunnen bewegen.

Te weinig speling kan leiden tot overmatige wrijving en vastlopen.

Te veel speling kan extra geluid, slijtage en verminderde afdichting veroorzaken.

De voorgeschreven speling hangt af van het materiaal, de zuigerconstructie en de fabrikant.

Zuigerveren en compressie

De zuigerveren helpen de verbrandingsruimte af te dichten.

Versleten of verkeerd gemonteerde zuigerveren kunnen compressieverlies veroorzaken.

Controleer de voorgeschreven slotspeling en positionering.

Bij een tweetaktmotor moet bovendien worden voorkomen dat de zuigerveren verkeerd ten opzichte van de cilinderpoorten komen te liggen.

Cilinderkop en detonatie

Detonatie is een ongewenste vorm van verbranding die motorschade kan veroorzaken.

Een ongeschikte compressieverhouding kan hieraan bijdragen.

Ook het ontstekingstijdstip, de brandstofkwaliteit, temperatuur en carburateurafstelling spelen een rol.

Controleer daarom de complete motorconfiguratie wanneer je een andere cilinderkop monteert.

Beschadigde cilinder herkennen

Een cilinder kan beschadigd raken door slijtage, vervuiling, onvoldoende smering of oververhitting.

Mogelijke aanwijzingen zijn:

• Diepe krassen
• Beschadigd loopvlak
• Overmatige slijtage
• Afwijkende zuigerpassing
• Schade na een vastloper
• Verminderde compressie

Controleer ook de zuiger en zuigerveren voordat je de oorzaak vaststelt.

Beschadigde cilinderkop herkennen

Een cilinderkop kan beschadigd raken door oververhitting, verkeerde montage of mechanische belasting.

Controleer onder andere:

• Afdichtingsvlak
• Verbrandingsruimte
• Bougieschroefdraad
• Koelribben
• Bevestigingspunten
• Eventuele vervorming

Een beschadigd afdichtingsvlak kan leiden tot compressieverlies.

Cilinder honen of vervangen?

Bij bepaalde cilinderconstructies kan honen onderdeel zijn van een geschikte reparatieprocedure.

Of dit mogelijk is, hangt af van het materiaal, het loopvlak en de slijtage.

Een beschadigde coating kan een andere aanpak vereisen dan een gietijzeren loopvlak.

Controleer altijd of er een passende zuiger beschikbaar is voor de uiteindelijke cilindermaat.

Cilinderkop vlakken of vervangen?

Een cilinderkop met een beschadigd of vervormd afdichtingsvlak kan mogelijk gerepareerd worden.

Of vlakken verantwoord is, hangt af van de constructie en de hoeveelheid materiaal die verwijderd zou moeten worden.

Bewerking kan invloed hebben op de verbrandingsruimte en zuiger-kopspeling.

Laat daarom eerst beoordelen of reparatie technisch geschikt is.

Cilinder en cilinderkop monteren

Bij montage is schoon en nauwkeurig werken belangrijk.

Controleer:

• Staat van de carteropening
• Juiste zuiger en zuigerveren
• Zuigerpen en naaldlager
• Correcte zuigeroriëntatie
• Geschikte pakkingen
• Schone afdichtingsvlakken
• Voorgeschreven montagevolgorde
• Juiste aanhaalmomenten
• Voldoende zuiger-kopspeling

Gebruik geschikt gereedschap en voorkom beschadiging van de onderdelen.

Voetpakking en cilinderhoogte

Bij bepaalde tweetaktmotorconstructies heeft de dikte van de voetpakking invloed op de positie van de cilinder ten opzichte van de zuiger.

Hierdoor kunnen ook de poorttiming en zuiger-kopspeling veranderen.

Gebruik daarom niet zomaar een andere pakkingdikte zonder de gevolgen te controleren.

Carburateur afstellen na cilindervervanging

Een andere cilinder kan invloed hebben op de benodigde hoeveelheid brandstof en lucht.

Controleer daarom de carburateurafstelling na een wijziging van de motorconfiguratie.

Een te arme afstelling kan leiden tot oververhitting en motorschade.

Stem de afstelling af op de complete combinatie van cilinder, carburateur, luchtfilter en uitlaat.

Cilinder en uitlaat combineren

Bij een tweetaktmotor heeft de uitlaat invloed op de gaswisseling.

Een andere cilinder kan daardoor andere eisen stellen aan de uitlaat.

Controleer de aansluiting en de technische geschiktheid.

Houd bij wijzigingen ook rekening met geluid en de geldende regelgeving.

Nieuwe cilinder inrijden

Na montage van een nieuwe cilinder moet de motor volgens de instructies van de fabrikant worden gebruikt.

Controleer vooraf de smering, carburateurafstelling en bevestigingen.

Wanneer een inrijprocedure wordt voorgeschreven, volg dan de bijbehorende aanwijzingen.

Controleer na de eerste gebruiksperiode op lekkages en andere afwijkingen.

Cilinder & cilinderkoppen bestellen bij Tomoshandel

Wil je een cilinder of cilinderkop voor Tomos bestellen? Bij Tomoshandel vind je cilinders en cilinderkoppen voor verschillende motorblokken, cilinderinhouden en revisietoepassingen.

Vergelijk de boring, bevestiging, verbrandingsruimte en technische uitvoering voordat je bestelt. Bekijk ook de beschikbare zuigers, zuigerveren, pakkingen, bougies en andere motordelen.

Veelgestelde vragen over cilinder & cilinderkoppen voor Tomos

• Moet ik de cilinderkop vervangen wanneer ik een andere cilinder monteer?

Niet altijd. De bestaande cilinderkop kan alleen worden gebruikt wanneer deze technisch geschikt is voor de nieuwe cilinder en zuiger.

• Wat is de squishspeling bij een Tomos motor?

Dat is de afstand tussen de zuiger en de squishband van de cilinderkop bij de relevante zuigerstand. De juiste waarde hangt af van de motorconstructie.

• Kan een verkeerde cilinderkop een vastloper veroorzaken?

Een ongeschikte cilinderkop kan bijdragen aan oververhitting, detonatie of mechanisch contact. Dit kan ernstige motorschade veroorzaken.

• Wat moet ik controleren na een vastloper?

Controleer de cilinder, zuiger, zuigerveren, zuigerpen, naaldlager, drijfstang, krukas en de mogelijke oorzaak van de schade.

• Waar bestel ik cilinders en cilinderkoppen voor mijn Tomos?

Bij Tomoshandel vind je cilinders, cilinderkoppen en bijbehorende revisieonderdelen voor verschillende Tomos motorblokken.